Als kanoër ben je een volwaardige deelnemer aan het waterverkeer, ook zonder vaarbewijs. Met je kano kan het de eerste keer best spannend zijn om tussen de grotere boten te manoeuvreren, maar met deze zes basisregels kun je zorgeloos genieten van je eerste tochten.

1. Rechts varen als basis voor veiligheid
Vaar altijd aan de rechterkant van het water, net zoals je op de weg rechts rijdt. In watersporttermen heet dit 'stuurboordwal houden'. Kijk je vanuit je kano naar voren, dan houd je de rechteroever aan. Deze regel geldt vrijwel overal waar ook andere schepen varen. Op drukke, brede wateren zie je vaak rode en groene boeien die recreatiegeulen markeren. Vaar buiten deze geulen, want grote vrachtschepen kunnen alleen hier varen vanwege het ondiepe water erbuiten.
2. Zeil gaat voor spier, spier gaat voor motor
Deze regel bepaalt wie voorrang heeft op het water. Zeilboten hebben voorrang op kano's omdat zij afhankelijk zijn van de wind en moeilijk kunnen manoeuvreren. Jij hebt als kanoër weer voorrang op motorboten. De regel luidt: 'motor wijkt voor spier, spier wijkt voor zeil'. Let wel - niet alle motorbootvaarders kennen deze regel, dus wees altijd voorzichtig, zeker als je gaat kanoën op drukke vaarroutes. Maak altijd oogcontact met andere watergebruikers wanneer je van koers gaat veranderen zodat je zeker weet dat zij zich bewust zijn van je aanwezigheid op het water en de actie die je wil uitvoeren.
3. Klein wijkt altijd voor groot
Er zijn situaties waarin je wél voorrang zal moeten geven aan bijvoorbeeld gemotoriseerde boten. Als kanoër ben jij namelijk vrijwel altijd het kleinste vaartuig op het water. Grote schepen zoals beroepsvaart hebben een enorme dode hoek - ze kunnen jou tot wel 350 meter voor hun neus niet zien. Een simpele regel: kun jij de stuurhut van een groot schip niet zien, dan ziet die schipper jou ook niet. Vrachtschepen zijn vaak 80 tot 110 meter lang. Blijf daarom altijd dicht langs de oever en geef dit soort grote schepen veel ruimte om te manoeuvreren.
4. Scheepvaartborden begrijpen
Bij watersport kom je net als op de weg ook verkeersborden op en langs het water tegen, deze geven je belangrijke aanwijzingen. Rode borden betekenen meestal verboden, groene borden geven juist toestemming, blauwe borden met pijlen wijzen je de juiste vaarrichting en gele borden waarschuwen voor gevaar. Je hoeft ze niet allemaal uit je hoofd te kennen, maar het is wel handig om te weten dat ze er zijn – en dat ze je helpen veilig en met plezier te varen.
5. Gedrag bij sluizen en bruggen
Bij sluizen is er meestal een speciale plek waar je je kano uit het water kunt tillen en over de sluis kunt dragen. Dit is veel veiliger dan tussen grote schepen in de sluis liggen - maak hier dus gebruik van. Moet je toch de sluis in? Dan werk je met verkeerslichten: rood betekent wachten, groen betekent dat je erin mag. Houd je kano goed vast want het waterniveau kan flink stromen. Je kunt altijd een sluiswachter om advies vragen, want die kent de sluis natuurlijk het beste. Bij bruggen hebben grote schepen altijd voorrang, omdat zij moeilijk kunnen sturen en stoppen.
6. Veiligheid en wanneer je niet moet kanoën
Als beginnende kanoër ga je het best niet het water op bij mist, regen of in de avond. Met onweer moet je sowieso nooit het water op. Plan je kanotocht altijd bij goed weer en tijdens daglicht. Kom je onverhoopt toch in slecht zicht terecht? Ga dan direct naar de kant en wacht tot het weer beter wordt. Neem altijd een zwemvest mee, ga nooit alleen en heb een telefoon bij je voor noodgevallen op het water.
Checklist voor veilig kanoën
- Houd altijd rechts aan
- Blijf uit de dode hoek van grote schepen (350 meter voor hun neus)
- Onthoud de voorrang: zeil gaat voor kano, kano gaat voor motor
- Let op borden: rood = verboden, groen = toegestaan
- Wacht bij sluizen op groene lichten, ga na grote schepen
- Kano als beginner alleen bij goed weer en daglicht
- Draag altijd een zwemvest en neem een telefoon mee