Kanoroute Ontdek de Amstel

Kanoën in de winter biedt je iets wat je in de zomer nooit ziet: complete stilte op het water, ijsvogels die zich niet verstoppen tussen kale takken en natuurgebieden helemaal voor jezelf. De Weerribben liggen er verlaten bij, de Biesbosch heeft een heel andere sfeer zonder al die andere boten. Toch is winterkanoën geen zomertocht met een extra trui aan. De combinatie van kou, wind en stilzitten in je kano vraagt om een slimmere aanpak, vooral bij je kleding.

Nederlandse winterwateren blijven meestal open

Het goede nieuws is dat de meeste Nederlandse wateren door het zeeklimaat zelden dichtvriezen. Stromende wateren als de Biesbosch en de kanalen in Waterland blijven meestal bevaarbaar, zelfs bij lichte vorst. De Weerribben-Wieden heeft door al die rietkragen vaak windluwe plekken waar je ook op koudere dagen prima kunt varen. De beschutte poldervaarten rond Waterland bieden natuurlijke luwte door windsingels en lage ligging.

Tussen december en maart kun je op deze plekken regelmatig terecht voor korte wintertochten. Kies wel voor dagen tussen 11:00 en 15:00 uur, wanneer de zon het hoogst staat en je het best zicht hebt. Bij temperaturen onder min twee graden wordt het risico op ijs te groot en is het verstandiger om een andere keer te gaan.

Kleed je tegen de kou, niet tegen water

Hier zit het grote verschil met zomerkanoën. Je zit stil in je kano terwijl de wind vrij spel heeft, en dat koelt je lichaam sneller af dan je denkt. Bij normaal kanoën blijf je droog, dus je hebt geen neopreen of waterdichte pakken nodig zoals bij wildwater. Wat je wel nodig hebt is goede isolatie tegen de koude lucht en wind.

Een drielagensysteem werkt het beste. Begin met thermisch ondergoed dat zweet afvoert maar warmte vasthoudt. Daar overheen een fleece of softshell voor isolatie. Als buitenlaag een winddichte jas die spatwater tegenhoudt maar vooral voorkomt dat de wind door je kleding heen waait. Goede handschoenen zijn belangrijk want je handen worden koud van het peddelen, net als een warme muts omdat je veel warmte via je hoofd verliest. Kies schoenen die warm blijven en nat mogen worden, voor het geval je bij het instappen toch met je voet in het water stapt.

Veiligheid vraagt om slimme planning

Ga in de winter altijd met minimaal twee andere mensen het water op. Dat is gezelliger en ook praktischer als er hulp nodig is. Deel je route en terugkomsttijd met iemand thuis, zodat ze weten wanneer ze je kunnen verwachten. Je zwemvest draag je altijd in je kano, maar in de winter is het extra belangrijk omdat koud water je krachten veel sneller wegneemt als je toch omslaat.

Begin met korte tochten van anderhalf uur om te wennen aan varen in de winter. Check altijd het weerbericht en ga niet bij harde wind of storm, want dan is het niet meer ontspannen en wordt het ook gevaarlijker. Neem dezelfde basisspullen mee als bij zomerkanoën, maar voeg daar warme drank in een thermosfles aan toe en extra droge sokken voor na de tocht.

Kleine aanpassingen maken het verschil

Een stevig ontbijt geeft je lichaam extra energie om warm te blijven. Neem een kleine handdoek mee voor als je handschoenen toch nat worden van spatwater, en bewaar je telefoon in een waterdichte hoes zodat je altijd kunt bellen als dat nodig is.

Let tijdens het varen op tekenen van onderkoeling bij jezelf en de anderen: rillen, moeite met bewegen of verward gedrag. Blijf binnen roepafstand van elkaar en keer op tijd om als iemand het koud krijgt. Het is beter om een half uur eerder van het water te gaan dan een uur te lang door te zetten.

Checklist voor winterkanoën

• Watertemperatuur en weerbericht gecheckt
• Drielagensysteem aan met goede handschoenen en muts
• Zwemvest over je warme kleding
• Warme drank in thermosfles ingepakt
• Extra droge sokken voor na de tocht
• Telefoon in waterdichte hoes
• Route gekozen op beschut water
• Planning gedeeld met iemand thuis
• Vaar met minimaal drie personen
• Blijf binnen roepafstand van elkaar
• Let op tekenen van onderkoeling
• Keer tijdig om als het te koud wordt

Voor je eerste kanotocht kan een goede voorbereiding heel erg bijdragen aan een fijne kennismaking met het water. Van het kiezen van de juiste kleding tot het begrijpen van weersomstandigheden - met de juiste aanpak wordt kanoën een onvergetelijke ervaring. Ook al lijkt peddelen ontspannen, je lichaam werkt harder dan je denkt en verdient de juiste voorbereiding.

Kano of kajak

Hoewel we het over de kanosport hebben, zijn er wel degelijk verschillende soorten kano’s en kajaks met hun eigen kwaliteiten. Bij het plannen van je tocht is het goed om hier ook een keuze in te maken. Een Canadese kano is open van boven, breder en stabieler. Je zit hoger op het water en hebt meer ruimte voor bagage en meerdere personen. Het peddelen gebeurt met een steekpeddel aan één kant. Een kajak heeft een gesloten kuip, is smaller en sneller. Je zit lager en gebruikt een dubbelbladige peddel. Kajaks zijn wendbaarder voor solo-tochten, kano's ideaal voor gezinnen met veel bagage.

Kleding en uitrusting

Bedenk van tevoren wat je mee wil nemen bij het kanoën. Voor zonnige dagen kies je lichte, sneldrogende kleding die je armen beschermt tegen verbranding en omgeving, bij voorkeur een UV-werend shirt met lange mouwen. Bij wisselvallig weer zijn laagjes cruciaal. Op het water is het vaak koeler dan aan land, versterkt door wind. Ook zonnebrand is ook een belangrijke toevoeging aan je voorbereiding; het water weerkaatst zonlicht intensief en dit heeft invloed op je uithoudingsvermogen en gezondheid.

Waterschoenen zijn een hele fijne toevoeging. Ze beschermen bijvoorbeeld tegen scherpe stenen of mogelijke glasscherven bij in- en uitstapplaatsen op plekken in de stedelijke gebieden. Bij modderige oevers geven ze extra grip zodat je de kans op uitglijden vermindert. Neem altijd water mee in een grote fles en een waterdichte tas voor telefoon, sleutels en extra kleding.

Wanneer extra opletten

Op grote wateren zoals de Randmeren of bij routes met beroepsvaart is het heel belangrijk om een zwemvest aan te hebben. Als je niet zeker bent van je zwem-niveau is het verstandig om te weten wat de verschillen zijn tussen een reddingsvest en een zwemvest. Zo weet je zeker dat je veilig bent en het geschikte vest voor jou mee de boot in neemt. Voor langere tochten neem je een telefoon in een waterdichte hoesje mee. Een fluitje aan een koord om je nek kan daarnaast heel handig zijn zijn - geluid draagt namelijk ver over water en trekt bij nood sneller de aandacht dan roepen.

Let op het weerbericht

Controleer of de weersvoorspellingen veilig genoeg zijn om te gaan kanoën. Bij windkracht 1-2 is kanoën ideaal voor alle niveaus. Vanaf windkracht 3 merk je duidelijk meer weerstand en kleine golfjes. Windkracht 4 en hoger is alleen geschikt voor ervaren kanoërs op beschutte wateren. Plan je route zo dat je de eerste helft tegen de wind vaart - als je moe wordt, heb je dan wind mee naar de finish.

Tijdsplanning per niveau

Als beginner doe je er goed aan om een tocht van maximaal 2-3 uur te plannen, inclusief instructie en pauzes. Start op beschut water en plan een kanoroute die bij je niveau past. Hou elke 45 minuten een pauze van ongeveer een kwartiertje om te wennen aan de inspanning. De Vrijstaten verkenning en Rondje om de Jachthaven zijn perfecte beginnerroutes.

Na enkele sessies kun je 4-6 uur comfortabel kanoën. Routes van 15-20 kilometer zijn haalbaar met pauzes elke 1,5 uur. Routes zoals de Twiskeroute, Vanuit Watergang door Den Ilp en Landsmeer, en Keteldiep bieden meer variatie voor gevorderden.

Ervaren kanoërs kunnen routes van 25-35 kilometer afleggen. Voor hen bieden routes als de Tocht door Weerribben-Wieden Noord, Door de Doolhof, en Door het Lauwersmeer gebied uitdagende avonturen in prachtige natuurgebieden.

Checklist voor je kanotocht

• Controleer weersomstandigheden en windkracht
• Pak waterdichte tas met water en extra kleding in
• Draag beschermende kleding en waterschoenen
• Smeer je in met zonnebrand
• Plan route en pauzes passend bij je niveau
• Draag altijd een zwemvest wanneer je gaat kanoën

Op Ophetwater.nl delen watersporters hun mooiste ontdekkingen met elkaar. Door jouw route toe te voegen, help je anderen hun perfecte dag op het water te vinden. Deel dus vooral een prachtige kanotocht langs kronkelende boerenslootjes, of die mooie shortcut naar een idyllisch dorpje waar je heerlijk kunt aanleggen voor een kop koffie. Zulke momenten maken je dag op het water bijzonder en zijn natuurlijk heel waardevol om ook andere watersporters van te laten genieten.

Het delen van je route is verrassend eenvoudig en kost je maar een paar minuten. Bovendien kun je er punten mee verdienen voor leuke watersportgoodies.

Snelle stappenlijst: route delen in 5 minuten

1. Zorg voor een GPX-bestand - Download uit je vaar-app of teken achteraf met GPX-studio
2. Maak een gratis account aan op Ophetwater.nl
3. Ga naar route toevoegen via deze link
4. Vul het formulier in - Kies type route, geef herkenbare naam, beschrijf je ervaring
5. Upload je GPX-bestand en klik 'Opslaan' - Klaar!

GPX bestand maken

De meeste populaire apps zoals Strava, Komoot, Garmin Connect, Wahoo en nog vele anderen bieden de mogelijkheid om je opgenomen tocht als GPX-bestand te downloaden. In de instellingen of exportfunctie van deze apps vind je meestal een optie om je activiteit te exporteren of te delen als GPX-bestand.

Als je de route niet kan tracken met een app, kan je ook achteraf een route tekenen met GPX.Studio. Deze online applicatie laat je precies de route intekenen die je hebt gevaren. Meer uitleg over het gebruik van GPX-bestanden helpt je om goed voorbereid aan de slag te gaan met digitale navigatie.

Voordelen van een gebruikersaccount

Om een route toe te voegen moet je een account aanmaken op Ophetwater.nl. Met dit account wordt je onderdeel van de groeiende gemeenschap van watersporters die hun passie voor het Nederlandse water delen. Wanneer je routes, foto's of reviews toevoegt aan Ophetwater.nl, verdien je automatisch punten. Met voldoende punten krijg je mooie watersportgoodies opgestuurd, die je ervaring op het water nog leuker maken. Het aanmaken van een gratis gebruikersaccount duurt nog geen minuut.

Stap voor stap je route uploaden

Het uploaden van je route gebeurt via een formulier op Ophetwater.nl. Je gaat naar de pagina 'Route toevoegen'. Hier begin je door aan te geven welk type route je wilt delen - een sloeproute, kanoroute of suproute.

Na het klikken op de oranje 'volgende' knop kom je bij het hoofdformulier. Hier geef je je route een herkenbare naam die andere watersporters direct begrijpen wat ze kunnen verwachten. Denk aan namen zoals "Rustige rondvaart door de Biesbosch" of "Avontuurlijke kanotocht langs de Dommel".

Het leukste onderdeel is het invullen van je ervaringen en tips. Beschrijf wat jouw route bijzonder maakt. Welke dieren kwam je tegen? Zijn er onderweg leuke aanlegplaatsen? Deze persoonlijke details maken het verschil tussen een gewone route en een inspirerende watersportervaring.

Je kiest ook de routevorm die het beste past bij jouw tocht. Een rondje brengt je terug naar het startpunt via een andere weg. Een heen-en-weerroute volgt dezelfde weg terug naar het beginpunt. Een enkele route heeft verschillende begin- en eindpunten, ideaal voor bijvoorbeeld een dagtrip waarbij je ergens anders uitstapt.

Ten slotte upload je het GPX-bestand door op 'Bestand kiezen' te klikken en je opgeslagen route te selecteren. Een klik op de oranje 'Opslaan' knop en je bent klaar.

Van upload naar online

Na het versturen van je route krijg je een bevestiging dat je bijdrage succesvol is ontvangen. De redactie van Ophetwater.nl controleert elke nieuwe route op kwaliteit en veiligheid voordat deze online komt te staan. Dit zorgt ervoor dat alle routes op de website betrouwbaar en actueel blijven.

Tijdens deze controle wordt gekeken of de route praktisch uitvoerbaar is, of de beschrijving duidelijk is en of er geen veiligheidsrisico's in zitten. Soms neemt de redactie contact op voor kleine aanpassingen of verduidelijkingen, zodat jouw route optimaal bruikbaar wordt voor andere watersporters.

Zodra je route online staat, kunnen andere watersporters deze vinden, bekijken en gebruiken voor hun eigen avontuur op het water. Zij kunnen de route direct downloaden als GPX-bestand voor hun navigatie-app, of nog eenvoudiger: de knop "Navigeer direct" gebruiken. Deze functie opent de route direct vanaf de website-pagina op hun telefoon zonder dat ze handmatig bestanden hoeven te downloaden en importeren. Uitgebreide uitleg over deze navigatiefunctie vind je in de Veelgestelde Vragen op de website.

Grijp nu je kans en download ons gloednieuwe, gratis online magazine: 9 x de natuur in met kano, sup of sloep!

We nemen je mee naar de allermooiste Nederlandse wildernis, waar je geruisloos over het water glijdt en oog in oog komt te staan met bevers of zeearenden. Ontdek de verborgen hoekjes van 3 adembenemende Nationale Parken en stippel direct jouw volgende avontuur uit met onze meest verrassende vaarroutes.

👉 Download hier het gratis magazine >

Vaar door een doolhof van smalle kreken en dichtbegroeide wilgenvloedbossen in De Biesbosch. Ontsnap in waterparadijs Weerribben-Wieden even heerlijk aan de dagelijkse hectiek. Het landschap van De Alde Feanen verrast je achter elke bocht met weidse meren, smalle petgaten en oeroude moerasbossen.

Mis deze handige inspiratiegids vol tips en schitterende hotspots niet en stap dit weekend nog perfect voorbereid jouw favoriete vaartuig in.

Kanoën in een Canadese kano is een toegankelijke manier om het water te ontdekken. In tegenstelling tot een kajak gebruik je bij een Canadese kano een enkele peddel om je voort te bewegen. In het begin kan het wat onwennig aanvoelen, maar je zult zien dat je snel vooruitgang boekt. Het is handig om eerst te oefenen met veilig in- en uitstappen, een comfortabele zithouding te vinden en de basis peddelslagen onder de knie te krijgen voordat je je eerste kanotochten gaat maken.

Veilig instappen en uitstappen

De hoge randen van een Canadese kano bieden goede grip en stabiliteit. Plaats de kano evenwijdig aan de oever en pak beide randen vast voor controle. Wanneer je met meerdere mensen vaart, stapt de voorste als eerste in. Zet gecontroleerd je eerste voet in het midden van de kano en blijf klein voor extra stabiliteit. Het kan wiebelig zijn, dat is normaal. Wacht tot je stevig staat op je ene been voordat je het andere been erbij zet.

Schuif rustig naar je zitplaats zonder plotse bewegingen. Bij uitstappen volg je de stappen andersom: eerst naar de rand, dan met een hand op de oever uitstappen.

Comfortabele zithouding

In een Canadese kano heb je twee zitmogelijkheden. Zittend op het bankje met je benen voor je, of op je knieën met je billen rustend tegen het bankje. Op je knieën zitten geeft meer stabiliteit omdat je lager in de boot zit en een krachtigere houding aanneemt voor je peddelslagen.

Houd de peddel vast met je handen iets meer dan schouderbreedte uit elkaar. Je bovenste hand grijpt de knop bovenaan, je onderste hand komt ongeveer halverwege de steel.

Voorwaartse peddelslag beheersen

Steek het peddelblad ter hoogte van je tenen in het water en trek langs de kano naar achteren tot je onderarm ter hoogte van je heup komt. Til het blad uit het water en zet je volgende slag aan de andere kant.

Gebruik vooral je romp en schouders voor kracht, niet alleen je armen. Draai je bovenlichaam mee met elke slag. Je onderste hand trekt terwijl je bovenste hand licht duwt voor extra kracht.

Sturen met de boogslag

Voor ruime bochten gebruik je de boogslag. Steek het peddelblad ver voor je in het water en maak een wijde halve boog richting de achterkant van de kano. Door het water weg te duwen draait je kano naar de tegenovergestelde kant. Wil je naar links, maak dan rechts een boogslag (en omgekeerd). Deze techniek kun je het beste oefenen op rustige polderwateren of brede kanalen. Ook een kanoschool kan je binnen een uurtje op weg helpen.

Zijwaarts bewegen met de trekslag

Wil je je kano zijwaarts verplaatsen, bijvoorbeeld om bij een steiger aan te leggen? Dan gebruik je de trekslag. Steek je peddel verticaal in het water op armlengte van de kano, met het blad naar de boot gericht. Trek het blad door het water richting de kano. Je boot beweegt naar je peddel toe. Dit vraagt wat oefening, maar is heel handig voor nauwkeurig manoeuvreren.

Omgaan met omslaan

Wanneer je onverhoopt je balans verliest en in het water belandt, blijf rustig. Zwem naar de kano en duw deze richting de kant. De kano is je veiligste drijfhulpmiddel. Trek de kano op de kant en laat het water eruit lopen. Moderne kano's zijn behoorlijk stabiel, omslaan gebeurt meestal door paniek of plotse bewegingen. Ontspannen blijven is de sleutel.

Basisregels om te onthouden

• Instappen in het midden met beide handen aan de randen
• Op je knieën zitten voor extra stabiliteit
• Handen op schouderbreedte voor optimale kracht
• Romp en schouders gebruiken, niet alleen armen
• Boogslag voor bochten maken
• Trekslag voor zijwaarts verplaatsen
• Bij omslaan kalm blijven en kano als drijfhulp gebruiken
• Wat meenemen voor een veilige kanotocht

De regio Amstel, Gooi en Vecht staat bekend om zijn mooie vaarwateren, historische plassen en vele recreatiemogelijkheden op en rond het water. Tussen de polders met natuur en veenweiden is het heerlijk varen in een ontspannen sfeer. Er zijn dan ook genoeg mooie routes te ontdekken voor de sloep, kano en sup waarbij je langs natuur, waterwerken en monumenten vaart. 

Om ervoor te zorgen dat dit prachtige gebied leefbaar, veilig en aantrekkelijk blijft, werkt Waterschap Amstel, Gooi en Vecht onder andere aan waterbeheer, de waterkwaliteit, natuurontwikkeling en het onderhoud van de watersystemen. Hieronder staan de belangrijkste taken van het waterschap beschreven en tippen we de mooiste routes waarmee je het werk van het waterschap van dichtbij kunt ervaren. 

Genoeg water voor iedereen

Genoeg water is voor iedereen belangrijk, ook voor recreatie op het water. Het waterschap zorgt daarom dat het waterpeil precies goed is. Bij te veel water wordt overtollig water weggepompt door gemalen of molens, zodat overlast, te natte akkers en een grotere kans op overstromingen worden voorkomen. Bij te weinig water laat het waterschap juist water in het gebied stromen. Te weinig water veroorzaakt namelijk problemen voor bijvoorbeeld landbouw, scheepvaart en recreatie. Ook kunnen natuurgebieden uitdrogen. Naast gemalen en molens, spelen sluizen een belangrijke rol bij het beheren van het waterpeil. Geplaatst tussen water van verschillende hoogtes, houden ze water tegen en managen op deze manier het niveauverschil in het watergebied.

Ervaar dit thema zelf vanaf het water 

• Sloeproute Grand Tour A’dam: tijdens deze tocht vaar je langs monumentale molens en gemalen, zoals de Riekermolen en Gemaal Stadwijck en zie je hoe het waterpeilbeheer rond Amsterdam werkt.
• Sloeproute Vinkeveense Plassen Water & Werken: je vaart langs verschillende historische waterwerken, zoals Gemaal de Ruiter en de Pondskoekersluis, die al eeuwenlang een belangrijke rol spelen bij het waterbeheer in de regio. 
• Sloeproute Sluizentocht: deze route voert je door verschillende antieke sluizen waar je kunt zien hoe ze het water in de regio managen. Zo kom je langs de Mijdense Sluis uit de 17e eeuw die een belangrijke verbinding is tussen de Loosdrechtse Plassen en de rivier de Vecht. 

Schoon en gezond water en natuur

Voor recreanten op het water is het fijn om te kunnen genieten van schoon, helder en gezond water en mooie natuur. Waterschap Amstel, Gooi en Vecht werkt hard aan het verbeteren van de waterkwaliteit, zodat sloten, rivieren en meren in het gebied nog schoner worden. Dat is fijn voor de mens, maar ook goed voor de natuur en biodiversiteit. 

In de Oostelijke Vechtplassen werkt Waterschap Amstel, Gooi en Vecht aan de waterkwaliteit door te baggeren om de waterbodem ecologisch gezond te maken. Het afvoeren van bagger draagt ook bij aan de bevaarbaarheid van de plassen. Met het vrijgekomen bagger worden afgebrokkelde legakkers hersteld. Dit zorgt weer voor een betere biodiversiteit op de bodem en betere waterkwaliteit. Daarnaast werkt het waterschap aan het verminderen van fosfaat, bijvoorbeeld door het stoppen met bemesten van weilanden en door fosfaat uit het water te verwijderen met defosfateringsinstallaties.  Minder fosfaat voorkomt algengroei en zorgt voor minder troebel water. Door de waterkwaliteit te verbeteren, blijft het gebied aantrekkelijk voor planten, dieren en recreatie. 

Ervaar dit thema zelf op het water:

• Sup- en kanoroute Kortenhoefse Plassen: tijdens deze route vaar je door een prachtig natuurgebied met een bijzonder ecosysteem. In dit gebied werkt het waterschap aan de waterkwaliteit door het verminderen van fosfor en de aanleg van rietoevers.  
• Sup- en kanoroute De Stille Vuntus: hier peddel je door veenmoeras vol zeldzame watervogels en planten, waar het waterschap de waterkwaliteit flink heeft verbeterd en werkt aan het herstellen van legakkers. 

Bescherming tegen water

Omdat grote delen van Nederland onder de zeespiegel liggen, is een actieve bescherming tegen water een van de belangrijkste taken van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Er wordt dagelijks gewerkt aan waterveiligheid door dijken en kades te controleren, te onderhouden en te verbeteren. Dijken houden het water tegen en zorgen ervoor dat het water niet terugstroomt. Dankzij deze continue bescherming tegen water blijven de polders achter de droog en blijft het gebied voor iedereen een veilige plek om te wonen, te werken en te recreëren.

Ervaar dit thema zelf vanaf het water 

• Sloeproute Vinkeveense Plassen Water & Werken: tijdens deze route vaar je langs de ringdijk waar het waterschap na een dijkdoorbraak in 2003 duizenden kilometers dijk heeft geïnspecteerd en bij polder de Ronde Hoep zie je hoe een ringdijk het gebied beschermt.
• Sloepenroute Grand Tour A’dam: bij de Holendrechterweg vaar je langs een dijk die polders beschermt tegen hoog water. Het waterschap werkt aan versterking van deze dijk.

Bekijk de gratis inspiratiegids

In de gids '10 x Amstel, Gooi en Vecht . Routes met kano, sup of sloep' vind je prachtige routes door het gebied en leuke water-weetjes.

Download de gids hier gratis

Als beginnende kanoër wil je weten hoe snel je kunt peddelen en hoeveel tijd je route gaat kosten. Je snelheid hangt af van je ervaring, de plek waar je vaart en externe factoren zoals wind en stroming. Met de juiste verwachtingen plan je makkelijker je perfecte kanotocht.

Realistische snelheden voor verschillende niveaus

Als complete beginner peddel je ongeveer 3 tot 4 kilometer per uur. Dit lijkt misschien langzaam, maar je bent vooral bezig met balans houden en de juiste techniek leren. Na een paar tochten bereik je al snel 5 tot 6 kilometer per uur. Ervaren kanoërs halen gemakkelijk 7 tot 8 kilometer per uur vol, terwijl doorgewinterde kanoërs tot 10 kilometer per uur kunnen vasthouden. Je snelheid verbetert vooral door betere techniek, niet door harder varen. Een goede instructie helpt je om binnen een paar weken aanzienlijk sneller te worden.

Verschil tussen binnenwater en open water

Op beschutte kanalen en kleinere meren bereik je meestal je normale snelheid zonder problemen. Het water is rustiger en je hebt minder last van wind. In natuurgebieden zoals de Biesbosch of Weerribben gelden vaak lagere snelheidslimieten, maar dat maakt voor kanoërs weinig verschil. Op grote meren zoals de Westeinderplassen en het Sneekermeer ga je aanzienlijk langzamer bij wind. Tegenwind kan je snelheid halveren, terwijl zijwind je extra energie kost voor koers houden. Bij windkracht 4 of meer wordt kanoën op open water uitdagend en vermoeiend.

Stroming en getijden beïnvloeden je tempo

Op Nederlandse rivieren merk je duidelijk verschil tussen stroomop en stroomaf varen. Tegen de stroom in kost beduidend meer energie en tijd, terwijl je met de stroom mee lekker doorvaart. Plan routes daarom slim door bijvoorbeeld eerst stroomopwaarts te gaan en terug te drijven. In getijdewateren zoals de Biesbosch varieert je snelheid met eb en vloed. Met de stroom mee vaar je veel sneller, tegen de stroom in wordt het zwaar werk.

Extra tijd voor praktische zaken

Vergeet niet dat je onderweg tijd kwijt bent aan overdragen bij stuwen of sluizen. Dit kost meestal 10 tot 15 minuten per overstap, afhankelijk van de situatie. Ook pauzes voor rust, eten of drinken nemen tijd in beslag. Bij routes met meerdere overdraagpunten tel je al snel een half uur tot uur extra reistijd op. Controleer daarom vooraf hoeveel overdragingen je route heeft en plan hier ruim voor.

Wind en weer bepalen je dag

Kanoën is gevoelig voor weersomstandigheden. Bij windkracht 3 vaar je nog comfortabel, maar vanaf windkracht 4 wordt het pittig op open water. Vroeg in de ochtend is het meestal het rustigst, terwijl de wind vaak aantrekt in de middag. Regen maakt kanoën oncomfortabel maar niet gevaarlijk. Onweer daarentegen is levensgevaarlijk op open water, dus zoek dan direct beschutting.

Wat je moet weten voor je eerste tocht

• Beginners: 3-4 km/h, gevorderden: 5-6 km/h, ervaren: 7-8 km/h
• Wind halveert je snelheid op open water bij tegenwind
• Plan extra tijd voor overdragen en pauzes
• Stroming heeft grote invloed op rivieren en getijdewateren
• Vroege start betekent meestal rustiger weer
• Controleer altijd het weerbericht voor windkracht
• Tel minstens 15 minuten extra per overdraagpunt

Als beginnend kajakvaarder is bochten maken, na het droog in- en uitstappen, het meest lastig te leren. Door handig gebruik te maken van je lichaamsgewicht wordt het een stuk makkelijker.

Als kinderen net leren fietsen, zie je ze alle kanten uit zwabberen. Ze zijn bezig het lichaamszwaartepunt in het centrum van het zadel te houden. Daarna kun je zien dat ze rechtsaf sturen als ze naar rechts kijken. De koppeling tussen nekbeweging en positie van het zwaartepunt is hiermee wel duidelijk. Daar gaan we in de boot mee aan het werk.

De kern van de zaak bij subtiel bewegen zit hem in de ligging van het lichaamszwaartepunt. Dat punt bevindt zich net onder de navel in de buik. Hoe kunnen we gebruik maken van ontspannen actief zitten en de ligging van het zwaartepunt bij subtiel bochtenwerk?

Foto: Willem Oosting

Als je vaart in een type boot dat snel reageert op veranderingen van ons zwaartepunt (gewicht links of rechts), kun je zonder boogslagen (of andere technieken) bochten maken. Voorwaarde is wel dat je beschikt over een goede "Core stability" en goed kunt voelen hoe je zit in je boot.

Deze inleiding is in feite niets anders dan uitleggen dat het gaat om opkanten voor het inzetten van een bocht. De gevorderden doen dat normaal gesproken zonder erbij na te denken. Hier wil ik een pleidooi houden om bewust en met gevoel daar eens mee aan het werk te gaan.

Een bocht naar rechts vraagt om een hoge zijkant van je boot rechts en je gewicht links (=rechts opkanten). Als je rechtsaf wil, kijk je naar rechts en dan neigt de positie van jouw zwaartepunt naar rechts. Jammer, want helaas werkt dit averechts; we willen juist het zwaartepunt aan de linkerkant. Een bocht naar rechts vraagt om zitten op je linker zitbeenknobbel. Het vraagt dus om oefening om naar rechts te kijken en op je linkerbil te gaan zitten. Na vaak doen komt er een moment dat je gaat voelen dat je boot als vanzelf naar rechts wil als je naar rechts kijkt. De koppeling tussen linkerbil en nek is gemaakt!

Er zijn nog wat complexere verklaringen voor dit fenomeen, maar daar zal ik hier niet over uitweiden. Zoals gezegd moet jouw boot makkelijk bestuurbaar zijn in de bocht en je moet beschikken over een goed "bootgevoel". Een praktische aanvulling bij het opkanten: zet je rechterknie tegen het dek als je rechts af wil. Dit geeft extra stabiliteit en je hoeft niet na te denken welke knie - ga je linksaf, dan duwt je linkerknie tegen het dek. Deze koppeling tussen kijkrichting en knie maakt het voor veel kanovaarders makkelijker om de techniek onder de knie te krijgen.

Foto: Willem Oosting

Oefenen om zonder peddelslagen een bocht(-je) naar rechts te maken:

1. Zorg voor bootsnelheid
2. Kijk naar rechts
3. Je laatste peddelslag is links
4. Zit op je linker bil en zet je rechterknie tegen het dek
5. Hou je hoofd boven het centrum van de boot
6. Laat de boot uitlopen en voel wat er gebeurt

Nb. 1. Oefen als er maar weinig wind staat.

Nb. 2. Als opkanten "eng" is, dan kun je je linker peddelblad mee laten glijden over het water om direct een steun in te zetten als het mis gaat.

Dit artikel is geschreven op basis van een publicatie van Willem Oosting in Magazine Kanosport. De originele tekst is door Ophetwater.nl geredigeerd en aangepast voor online gebruik. Tekst en foto's: Willem Oosting
In samenspraak met Jolanda Noort

Een natte telefoon, koude voeten, of gladde steigers of niet weten waar je precies bent zijn allemaal kleine frustraties die makkelijk te verhelpen zijn. Je kunt het zo gek maken als je zelf wil, maar laat vooral je plan voor je kanotocht leidend zijn voor de spullen die je meeneemt.

Waterdichte opslag en bescherming van je spullen

Bij kanoën zit je dicht bij het water en heb je een grote kans dat je nat wordt tijdens het peddelen en je spullen dus ook. Een waterdichte tas of ton biedt de uitkomst om je telefoon, autosleutels en portemonnee droog en veilig te houden.. Je hebt ze in verschillende maten: zo kun je kiezen voor een kleine zak voor je telefoon die je op deze manier snel bij de hand hebt, en een grotere tas voor reservekleding en eten. Waterdichte tonnen met schroefdeksel zijn extra betrouwbaar voor langere tochten. Sowieso is het handig om alles wat kan zinken, in of aan iets te bevestigen dat kan drijven.

Navigatie en veiligheid op het water

Weten waar je bent en waar je naartoe gaat kan op verschillende manieren. Een simpel kompas helpt je altijd de weg terug te vinden, en deze heb je vaak als app al op je telefoon zitten. Je smartphone in een waterdichte hoes kan ook als digitaal navigatiehulpmiddel dienen op het water met apps zoals Strava, Komoot of de navigatiefunctie van Ophetwater.nl. Je hebt tegenwoordig ook stevige (waterdichte) telefoonhouders die je aan je kano kunt monteren, zodat je niet constant je telefoon tevoorschijn hoeft te toveren als je wil weten waar je naartoe gaat.

Als je echt gaat voor langere, complexere tochten is een waterdichte GPS handheld zoals de Garmin GPSMAP serie fijn om te gebruiken. Deze apparaten hebben een lange batterijduur en zijn echt specifiek gemaakt voor het navigeren waardoor je ook in minder bereikbare gebieden voorzien wordt van de juiste informatie.

Bij een lange tocht is een powerbank in waterdichte verpakking ook geen gek idee, zeker als je je telefoon gebruikt om te navigeren. Zo blijf je bereikbaar in eventuele noodgevallen en weet je zeker dat je ook in onvoorziene omstandigheden in staat ben om veilig op het water te zijn.

Comfort tijdens je kanotocht

Waterschoenen beschermen je voeten bij in- en uitstappen uit je kano en geven grip op gladde steigers, grasveldjes en misschien wel een kiezelstrand waar glas of andere scherpe objecten zijn aangespoeld. Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om gympen aan te trekken, als je er maar rekening mee houdt dat ze nat kunnen worden.

Ook is het handig om een waterfles in een grote maat (0,75 - 1,5 liter) mee te nemen. Je lichaam werkt harder dan je denkt tijdens het peddelen en je vergeet sneller te drinken als je zo actief bezig bent.

Het is in de praktijk hopelijk niet zo vaak nodig, maar een kleine EHBO-kit met pleisters en pijnstillers is altijd fijn om in te pakken. Zo’n pakketje past in elke waterdichte tas en kan eventueel van pas komen bij langere tochten.

Transport en zichtbaarheid

Als je klaar bent voor meer uitdaging op je tocht zijn er nog een aantal extra’s die je leven makkelijker of veiliger maken.

Het vervoeren van je uitrusting kans soms een gedoe zijn. Als je vaker op pad gaat met je kano is een opvouwbaar kanokarretje handig bij langere overdragingen waar je de kano over land moet verplaatsen, bijvoorbeeld tussen verschillende waterpartijen of naar een alternatieve uitstapplaats. Deze karretjes zijn lichtgewicht en nemen weinig ruimte in als je ze niet gebruikt.

Een waterdicht lampje kan goed van pas komen als je later dan gepland terugkomt en het begint te schemeren. Je kunt lampjes kopen die je op je hoofd kunt bevestigen, maar ook verlichting die je aan je kano kunt monteren.

Gadgets checklist

• Waterdichte tas klein formaat voor telefoon en sleutels
• Waterdichte tas groot formaat voor kleding en eten
• Waterschoenen voor grip en bescherming
• Extra waterfles in grote maat
• Kompas, telefoon of GPS voor navigatie
• Kleine EHBO-kit voor ongemakken

Je bent enthousiast geworden door alle mooie routes op Ophetwater.nl en wilt nu zelf een route plannen voor je volgende kanotocht, suptocht of sloepvaart. Met GPX Studio kun je binnen een paar minuten je eigen route tekenen, compleet met alle bochten en bijzondere plekken.

Deze gratis online tool maakt het tekenen van watersportroutes verrassend eenvoudig. Je hoeft geen software te downloaden - alleen een computer met internetverbinding. Het mooie is dat GPX Studio speciaal rekening houdt met watersport. Wanneer je aangeeft dat je over water plant, volgt de lijn automatisch het wateroppervlak.

De eerste stappen

Ga naar gpx.studio in je webbrowser en klik op de zwarte knop 'APP' rechtsboven. Je ziet een wereldkaart met links een werkbalk. Zoom in op je startgebied door te scrollen of de plus-knop te gebruiken. Verplaats de kaart door te klikken en slepen.

Zoek het startpunt van je watersporttocht op - bijvoorbeeld je favoriete jachthaven of kano-instapplek. In de linker werkbalk vind je het pen-icoon waarmee je je route gaat tekenen.

Je route tekenen

Er zijn twee manieren om te tekenen: handmatig punt voor punt, of met routing waarbij de lijn automatisch het wateroppervlak volgt. De tweede methode is ideaal voor watersporters.

Routing activeren:

1. Klik op het pen-icoon in de linker werkbalk
2. Zet 'Routing' aan in het menu dat verschijnt
3. Selecteer bij 'Activity' de optie 'Water'

Nu volgt het programma automatisch waterwegen. Klik op je startpunt, dan op een volgende locatie langs je route. GPX Studio trekt automatisch een lijn over het water tussen deze punten. Blijf punten plaatsen op strategische plekken zoals kruispunten, bruggen of waar je van richting verandert.

Fout gemaakt? Druk Ctrl+Z om ongedaan te maken, of rechtsklik op een punt en kies 'Delete Point'.

Handige functies

De 'Back to Start' knop verbindt automatisch je eindpunt met startpunt - perfect voor rondjes. Voor heen-en-weerroutes gebruik je 'Round Trip' die automatisch je afstand verdubbelt.

Bij stukken die niet over water gaan (zoals bij sluizen), schakel je routing tijdelijk uit en plaats handmatig punten over land. Zodra je weer op water bent, routing weer aan.

Route opslaan

Tevreden met je route? Klik bovenaan op 'File' en kies 'Export'. Er verschijnt een donatie-venster (vrijwillig), klik op 'Download File'. Je GPX-bestand wordt opgeslagen in je downloadmap. Geef het een herkenbare naam voor later gebruik op Ophetwater.nl. Hoe je een GPX-bestand gebruikt tijdens je tocht op het water lees je in ons andere artikel.

Direct aan de slag

Ga naar gpx.studio en begin met verkennen. Voor uitgebreide instructies: gpx.studio/help/getting-started. Zodra je je eerste route hebt gemaakt, kun je deze delen met andere watersporters op Ophetwater.nl - zo help je mede-watersporters om jouw favoriete plekken te ontdekken.

Als kanoër ben je een volwaardige deelnemer aan het waterverkeer, ook zonder vaarbewijs. Met je kano kan het de eerste keer best spannend zijn om tussen de grotere boten te manoeuvreren, maar met deze zes basisregels kun je zorgeloos genieten van je eerste tochten.

1. Rechts varen als basis voor veiligheid

Vaar altijd aan de rechterkant van het water, net zoals je op de weg rechts rijdt. In watersporttermen heet dit 'stuurboordwal houden'. Kijk je vanuit je kano naar voren, dan houd je de rechteroever aan. Deze regel geldt vrijwel overal waar ook andere schepen varen. Op drukke, brede wateren zie je vaak rode en groene boeien die recreatiegeulen markeren. Vaar buiten deze geulen, want grote vrachtschepen kunnen alleen hier varen vanwege het ondiepe water erbuiten.

2. Zeil gaat voor spier, spier gaat voor motor

Deze regel bepaalt wie voorrang heeft op het water. Zeilboten hebben voorrang op kano's omdat zij afhankelijk zijn van de wind en moeilijk kunnen manoeuvreren. Jij hebt als kanoër weer voorrang op motorboten. De regel luidt: 'motor wijkt voor spier, spier wijkt voor zeil'. Let wel - niet alle motorbootvaarders kennen deze regel, dus wees altijd voorzichtig, zeker als je gaat kanoën op drukke vaarroutes. Maak altijd oogcontact met andere watergebruikers wanneer je van koers gaat veranderen zodat je zeker weet dat zij zich bewust zijn van je aanwezigheid op het water en de actie die je wil uitvoeren.

3. Klein wijkt altijd voor groot

Er zijn situaties waarin je wél voorrang zal moeten geven aan bijvoorbeeld gemotoriseerde boten. Als kanoër ben jij namelijk vrijwel altijd het kleinste vaartuig op het water. Grote schepen zoals beroepsvaart hebben een enorme dode hoek - ze kunnen jou tot wel 350 meter voor hun neus niet zien. Een simpele regel: kun jij de stuurhut van een groot schip niet zien, dan ziet die schipper jou ook niet. Vrachtschepen zijn vaak 80 tot 110 meter lang. Blijf daarom altijd dicht langs de oever en geef dit soort grote schepen veel ruimte om te manoeuvreren.

4. Scheepvaartborden begrijpen

Bij watersport kom je net als op de weg ook verkeersborden op en langs het water tegen, deze geven je belangrijke aanwijzingen. Rode borden betekenen meestal verboden, groene borden geven juist toestemming, blauwe borden met pijlen wijzen je de juiste vaarrichting en gele borden waarschuwen voor gevaar. Je hoeft ze niet allemaal uit je hoofd te kennen, maar het is wel handig om te weten dat ze er zijn – en dat ze je helpen veilig en met plezier te varen.

5. Gedrag bij sluizen en bruggen

Bij sluizen is er meestal een speciale plek waar je je kano uit het water kunt tillen en over de sluis kunt dragen. Dit is veel veiliger dan tussen grote schepen in de sluis liggen - maak hier dus gebruik van. Moet je toch de sluis in? Dan werk je met verkeerslichten: rood betekent wachten, groen betekent dat je erin mag. Houd je kano goed vast want het waterniveau kan flink stromen. Je kunt altijd een sluiswachter om advies vragen, want die kent de sluis natuurlijk het beste. Bij bruggen hebben grote schepen altijd voorrang, omdat zij moeilijk kunnen sturen en stoppen.

6. Veiligheid en wanneer je niet moet kanoën

Als beginnende kanoër ga je het best niet het water op bij mist, regen of in de avond. Met onweer moet je sowieso nooit het water op. Plan je kanotocht altijd bij goed weer en tijdens daglicht. Kom je onverhoopt toch in slecht zicht terecht? Ga dan direct naar de kant en wacht tot het weer beter wordt. Neem altijd een zwemvest mee, ga nooit alleen en heb een telefoon bij je voor noodgevallen op het water.

Checklist voor veilig kanoën

• Houd altijd rechts aan
• Blijf uit de dode hoek van grote schepen (350 meter voor hun neus)
• Onthoud de voorrang: zeil gaat voor kano, kano gaat voor motor
• Let op borden: rood = verboden, groen = toegestaan
• Wacht bij sluizen op groene lichten, ga na grote schepen
• Kano als beginner alleen bij goed weer en daglicht
• Draag altijd een zwemvest en neem een telefoon mee

Steeds meer watersporters gebruiken digitale navigatiehulpmiddelen om hun weg te vinden op de Nederlandse wateren. Een GPX-bestand helpt je om routes te volgen en nieuwe vaargebieden te ontdekken, of je nu gaat suppen, kanoën of sloepvaren. GPX-bestanden werken in bijna alle navigatieapparatuur en apps.

Wat is een GPX-bestand?

Een GPX-bestand (GPS Exchange Format) is een digitale routekaart die GPS-coördinaten bevat om van A naar B te komen. De kracht zit in de eenvoud: het bevat een reeks punten die samen een route vormen, soms met extra informatie zoals locatienamen of beschrijvingen. Omdat het een open standaard is, werken GPX-bestanden op verschillende apparaten en apps.

GPX-bestanden downloaden en gebruiken

Voor alle routes op Ophetwater.nl kun je een GPX-bestand downloaden. Bekende voorbeelden zijn de Saiterpetter Ronde, Ronde door de Dordtse Biesbosch, en De Vuntus - allemaal beschikbaar als GPX-download voor directe navigatie. Je eigen route maken in GPX.Studio en vervolgens delen met andere watersporters helpt ook de community te groeien.

Zodra je een GPX-bestand hebt, laad je het op je navigatieapparaat. Dit kan een waterdichte GPS-ontvanger zijn, een smartphone in een waterdichte hoes, of een smartwatch met GPS-functionaliteit. Populaire apps zoals Komoot, Navionics, RiverGuide en Maps.me kunnen GPX-bestanden importeren via de 'routes laden' functie. Sommige apps werken ook offline, handig in gebieden met slechte ontvangst.

Praktisch gebruik tijdens je tocht

De meeste apps tonen je route als een lijn op de kaart, met jouw huidige positie duidelijk aangegeven. Sommige geven ook aanwijzingen zoals "na 200 meter links afslaan" of waarschuwen wanneer je van de route afwijkt. Gebruik de zoom-functie om overzicht te houden of details te zien, en wees niet te streng als je niet precies op de lijn vaart - kleine afwijkingen zijn normaal.

Wat een GPX-bestand niet vertelt

GPX-bestanden zijn handig, maar bevatten niet alle waterinformatie. Ze tonen geen waterdiepte, sluizen- en bruggegevens, overdraagplekken voor kanoërs, stroming of actuele situaties zoals werkzaamheden. Voor complete informatie check je Vaarweginformatie.nl en gebruik je GPX als handig hulpmiddel, niet als enige bron. Sluizen passeren met een sloep vraagt bijvoorbeeld altijd om actuele informatie over bedieningstijden.

Veiligheid gaat voor technologie

Een GPX-bestand is hulpmiddel, geen vervanging voor goed zeemanschap. Vaarregels uit het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) blijven altijd gelden, ongeacht je digitale route. Hou goed uitkijk, vertrouw niet blind op technologie, en kies bij twijfel altijd voor de voorzichtige aanpak.

Praktische tips voor gebruik

Download je route en kaartmateriaal voor vertrek zodat je ook offline kunt navigeren. Test je setup van tevoren, stel je scherm in op maximale helderheid, schakel energiebesparende functies in, en pas je route aan als omstandigheden daarom vragen. Wind, stroming of vermoeidheid kunnen goede redenen zijn om af te wijken van je digitale planning.

Eenvoudiger alternatief zonder downloaden

Vind je GPX-bestanden te ingewikkeld? Op Ophetwater.nl kun je bij elke route ook de knop "Navigeer direct" gebruiken. Deze functie opent de route direct vanaf de website-pagina op je telefoon zonder dat je handmatig bestanden hoeft te downloaden en importeren. Uitgebreide uitleg over deze functie vind je in de Veelgestelde Vragen op de website.

Op het water loop je extra risico op verbranding. De zon schijnt direct op je huid én het water weerkaatst tot 15% van de UV-straling terug. Daardoor krijg je ongemerkt een dubbele dosis zon, terwijl de wind je juist het gevoel geeft dat de zon niet heel intens is. Goede zonnebrand bij watersporten is daarom heel belangrijk.

UV-straling op water werkt dubbel

De combinatie van felle zon en weerkaatsing zorgt ervoor dat je op water sneller verbrandt dan je denkt. De zon geeft UV-straling die schadelijk kan zijn. Daarbij is er een verschil tussen UVB- en UVA-straling.

UVB-straling zorgt voor zichtbare verbranding (de "B van Burning"). UVA-straling dringt dieper door en veroorzaakt onzichtbare langetermijnschade zoals huidveroudering en verhoogd risico op huidkanker (de "A van Aging"). Voor watersporters zijn beide typen risicovol.

Zelfs onder water ben je niet volledig beschermd: op 50 centimeter diepte bereikt 60% van de UVB-straling en 85% van de UVA-straling je nog steeds je huid.

Wind maskeert zonkracht

De verkoelende wind op het water maakt het extra verraderlijk. Je voelt de zon niet branden, maar je huid raakt wél beschadigd. Ook biedt bewolking geen volledige bescherming: bij halfbewolkte luchten komt nog 73% van de UV-straling door.

Verschillende watertypes reflecteren verschillend

Niet al het water reflecteert even sterk. Helder, blauw water reflecteert tot 15% van UV-straling. Donker water van Nederlandse meren reflecteert minder (5-10%), maar nog steeds significant. Schuimend wit water bij surfen reflecteert het meest: tot 25%.

Zonschade is blijvende schade

Een zonverbranding is huidschade die nooit meer helemaal herstelt. Elke verbranding verhoogt je risico op huidkanker en vroegtijdige veroudering. Voor watersporters die regelmatig intensief aan UV-straling worden blootgesteld, is goede zonbescherming niet alleen voor comfort maar voor lange termijn gezondheid.

Bescherming is meer dan alleen smeren

Smeer zonnebrand altijd op de juiste manier - ruim en regelmatig. Combineer zonnebrand met andere bescherming: draag een pet of cap, overweeg UV-bestendige kleding voor langere tochten, en zoek regelmatig schaduw. In routes door natuurgebieden vind je vaak beschaduwde passages - gebruik deze momenten om opnieuw in te smeren.

Checklist zonbescherming op het water

• Smeer 30 minuten voor vertrek in met watervaste zonnebrand
• Gebruik minimaal factor 30, liever factor 50
• Vergeet vaak gemiste plekken: oren, nek, voeten, handen
• Smeer om de 2 uur opnieuw in, vaker na zwemmen
• Draag een pet of cap voor gezicht en nek
• Overweeg UV-werende kleding bij langere tochten
• Plan schaduwmomenten in je route voor herstel
• Check de UV-index in weer-apps voor extra gevaarlijke dagen

Water reflecteert UV-straling extra intensief naar je huid, waardoor goed smeren met zonnebrand bij watersporten belangrijk is. Wanneer begin je precies met smeren? Hoeveel heb je nodig voor goede bescherming? En welke plekken vergeet je nog steeds? Zelfs de beste waterproof zonnebrand werkt niet als je het verkeerd aanbrengt.

Begin 30 minuten voor je het water opgaat

Zonnebrand heeft tijd nodig om een beschermende film te vormen. Begin dus thuis met smeren, niet pas bij de waterkant. Dit vergeten veel watersporters, waardoor de eerste 30 minuten op het water al schade kan ontstaan. Plan dit mee bij het voorbereiden van je kanotocht of suptocht.

Smeer om de twee uur opnieuw, want door wind, waterspatten en zweet verdwijnt zonnebrand sneller dan je denkt. Zet een timer op je telefoon. Bij intensieve watersport kan zelfs elk uur nodig zijn.

Gebruik genoeg zonnebrand voor goede bescherming

De meeste mensen gebruiken maar een derde van de aanbevolen hoeveelheid. Voor je gezicht heb je ongeveer een theelepel nodig, voor je hele lichaam 35-40 ml, bijna twee eetlepels. Dat lijkt veel, maar is nodig voor de bescherming die op de verpakking staat.

Een tube van 200 ml gaat bij correcte hoeveelheid slechts 5-6 keer mee voor je hele lichaam. Neem daarom voldoende mee bij het kanoën en tijdens het suppen, zodat je niet te zuinig hoeft te smeren.

Vergeten plekken krijgen extra UV-straling

Bij watersport krijgen bepaalde lichaamsdelen extra UV-straling door reflectie van het water. De bovenkant van je voeten staat op een reflecterend oppervlak en verbrandt snel. De randen van je zwemkleding, de huid achter je oren en je nekhaarlijn worden vaak overgeslagen. Ook de onderkant van je kin krijgt gereflecteerd licht, net als je handen en polsen die voortdurend afspoelen.

Smeren per watersport

Suppers staan rechtop en krijgen zonnestraling van alle kanten. De onderkant van je kin, neusgaten en oren worden nu direct geraakt, normaal beschaduwde plekken. Een cap helpt, maar smeer ook daaronder. Let extra op je voeten die constant op een reflecterend oppervlak staan.

Kanoërs hebben hun handen voortdurend aan het werk. Waterdruppels op je huid werken als kleine vergrootglazen die UV-straling concentreren. Smeer handen en onderarmen regelmatig opnieuw in, vooral tijdens langere kanotochten.

Sloepvaarders hebben vaak de langste tochten met constante blootstelling. Plan bewust smeerpauzes bij sluizen of aanlegsteigers, zodat je het niet vergeet.

Zonnebrand meenemen en bewaren

Stop zonnebrand in een waterdichte zak, want een tube die openspringt in je tas is frustrerend. Zonnebrand die urenlang in een hete auto ligt, verliest effectiviteit. Bewaar tubes in de schaduw en pak ze in een handdoek als je geen koeling hebt.

Verdeel je zonnebrand over meerdere plekken: kleine tube in je zwemvest, grote tube in je tas, backup in de auto. Zo sta je nooit met lege handen.

Checklist voor goed smeren op het water

✓ 30 minuten voor vertrek beginnen met smeren
✓ 35-40 ml gebruiken voor je hele lichaam
✓ Om de twee uur opnieuw smeren, bij intensief sporten elk uur
✓ Extra aandacht voor voeten, oren, nek en handen
✓ Ook na pauzes of eten opnieuw smeren
✓ Meerdere tubes meenemen en verspreid bewaren

Vroeger aan tafel vaak gehoord: "Je zit als een zoutzak. Ga eens rechtop zitten!" Rechtop is actief. Van actief word je moe en dat is tegen de natuur.

Een goede kajak techniek begint met goed zitten in een boot die bij jou past. Actief rechtop zitten geeft je rug de mogelijkheid om een draaibeweging te maken. Maar van actief word je moe, dus na verloop van tijd zak je in als een zoutzak. Aan de manier waarop iemand peddelt kun je aflezen of hij moe is. In sommige gevallen leidt dit tot blessures, zeker als je moe en ingezakt het laatste stuk door moet buffelen en niet meer met rompdraaiing kunt peddelen.

Foto: Magdalena Love / Unsplash

Ontspannen en actief tegelijk

Ontspannen en actief zitten lijkt tegenstrijdig. Hoe doe je dat? Met ontspannen bedoel ik het niet aanspannen van spieren. Je rug recht houden doe je met houdingsspieren die dat over het algemeen lang vol kunnen houden. Nu de rol van bilspieren. Daar zit je op en ze spannen onbewust aan als het spannend is. Heb je er bij de tandarts al eens op gelet wat jouw bilspieren doen als er geboord wordt?

Aangespannen bilspieren geven een bolle vorm waar je makkelijk van links naar rechts overheen kunt rollen. Je boot wordt daardoor wiebeliger en van gewiebel komt kapseizen. Daar ben je juist bang voor, dus blijven die bilspieren aangespannen. Laat die bilspieren los en ga zitten op je zitbeenknobbels. Je lichaamszwaartepunt komt dan een centimetertje lager, wat de stabiliteit ten goede komt.

De motorische vaardigheid

Het is lastig om je rug recht te houden en tegelijkertijd op je zitbeenknobbels te zitten. Dat is een motorische vaardigheid die je moet leren. Maar dit is juist de kern van dit verhaal: op een ontspannen manier actief blijven zitten is de basis voor een goede peddeltechniek.

Als een zoutzak zitten

Het als een zoutzak zitten doe je door passief in je gewrichten te hangen. Gewrichtskapsels, gewrichtsbanden, pezen en andere bindweefselige structuren maken dan overuren. Heb je van nature een sterk lijf, dan ben je daardoor minder blessuregevoelig en kun je het langer volhouden. Als een instructeur of ervaren medevaarder zegt dat je lekker in je boot zit, doe je het goed.

Oefening

Ga zitten op het randje van een stoel met een harde zitting. Houd één knie lager dan de zitting. Ga actief rechtop zitten en kijk over de denkbeeldige horizon heen. Laat je billen los zodat je op je zitbeenknobbels zit. Blijf in de boot je gewicht verdelen over je linker en rechter knobbel. Je boot zal zo vlakker en stabieler blijven. Wil je opkanten, ga dan verder op één kant zitten en trek je tegengestelde been omhoog.

Veel ontspannen vaarplezier gewenst!

Dit artikel is geschreven op basis van een publicatie van Willem Oosting in Magazine Kanosport. De originele tekst is door Ophetwater.nl geredigeerd en aangepast voor online gebruik.

Ga je voor het eerst kanoën, dan helpt een goede voorbereiding om er een fijne tocht van te maken. Met de juiste spullen blijf je droog, vaar je veilig en geniet je volop van je dag op het water. Van waterdichte tas tot geschikte kleding en een zwemvest: met deze tips ben je al een heel eind in de voorbereiding van je kanotocht.

Handige spullen voor een droge dag

Een waterdichte tas is heel handig om je telefoon, portemonnee, sleutels en extra kleding droog te houden. Deze tassen drijven als ze overboord vallen en beschermen je spullen bij peddelslagen of regen.

Neem voldoende drinkwater mee in een grote fles. Kanoën vraagt meer van je lichaam dan je denkt, want je core-spieren werken constant voor evenwicht. Op het water droog je bovendien sneller uit door wind en zonreflectie. Zorg ervoor dat je van tevoren kiest voor een kanoroute die past bij jouw niveau.

Kleding en bescherming

Voor zonnige dagen draag je een UV-shirt met lange mouwen. Dit beschermt tegen verbranding en schaafwonden van peddel en takken. Smeer je grondig in met zonnebrand, ook bij bewolking. Water reflecteert zonlicht namelijk intensief.

Bij wisselvallig weer zijn laagjes aan te raden. Op het water is het koeler dan aan land, wind versterkt dit. Een lichte fleece die je makkelijk uit en aan trekt werkt perfect. Kies synthetische materialen - die drogen sneller dan katoen.

(Water)schoenen zijn ook handig als basisuitrusting. Ze beschermen tegen scherpe stenen en glasscherven bij in- en uitstappen. Bij modderige oevers geven ze grip. Kies schoenen die snel drogen en goed sluiten.

Veiligheid en weer

Een zwemvest is aan te raden, vooral op grote wateren zoals de Randmeren of het Veerse Meer. De veiligheid van ieder zwemvest hangt af van het drijfvermogen. Kano's zijn redelijk stabiel, maar wind of golven van boten kunnen je doen omslaan. Voor langere tochten neem je een telefoon in waterdichte hoes mee. Een fluitje om je nek trekt sneller aandacht dan roepen.

Check het weerbericht en zorg dat je weet hoe je veilig kan kanoën wanneer het gaat waaien. De wind speelt ook een belangrijke rol bij de snelheid die je vaart in een kano. Bij windkracht 1-2 is kanoën goed voor beginners en is de invloed op de boot heel klein. Vanaf windkracht 3 wordt het uitdagend en zul je harder moeten werken om de boot rechtdoor te laten gaan en op snelheid te houden tegen de wind in. Windkracht 4+ is alleen voor ervaren kanoërs en vergt extra voorbereiding, kennis en ervaring om veilig te kunnen peddelen.

Checklist voor je kanotocht

Basis uitrusting

• Waterdichte tas
• Voldoende drinkwater
• Zwemvest
• (Water)schoenen
• UV-shirt en zonnebrand
• Petje

Extra bij wisselvallig weer

• Fleece of softshell
• Synthetische kleding dat snel droogt (geen katoen)

Veiligheid

• Telefoon in waterdichte hoes
• Fluitje om nek
• Weerbericht checken

Een noodsituatie kan elke watersporter overkomen, dus het is verstandig om voorbereid te zijn. Je bent aan het sloepvaren, kanoën of suppen en plotseling gaat er iets mis. Je valt van je SUP, je sloep krijgt motorpech of je kano slaat om. Of je ziet iemand anders in de problemen. Wat doe je dan? Hoe schakel je hulp in en wat zijn de eerste stappen?

Verschil tussen zee en binnenwateren

Op zee en grote wateren zoals het IJsselmeer kun je de KNRM Helpt-app gebruiken of de Kustwacht bellen via 0900-0111. Maar op de meeste binnenwateren waar je aan watersport doet is 112 bellen je beste optie. De KNRM is namelijk niet overal actief, op kleinere meren en rivieren wordt hulp vaak geboden door brandweer, politie of lokale reddingsbrigades.

KNRM app alleen op zee en groot water

De KNRM Helpt-app is vooral nuttig op zee en grote binnenwateren, zoals het IJsselmeer of de Noordzee waar de KNRM actief is. De app heeft een rode knop voor noodgevallen en groene voor assistentie.

Echte nood versus pech

Een echte noodsituatie betekent direct gevaar voor leven of boot: zinkende boot, brand, ernstig gewonde persoon of dreigend slechte weersomstandigheden. Dan bel je direct 112. Voor motorpech, vastlopen of andere problemen zonder direct gevaar probeer je eerst hulp van andere boten in de buurt te krijgen of bel je een lokale sleepservice.

Anderen helpen in noodsituaties

Zie je iemand in de problemen die levensbedreigend kunnen zijn, bel dan direct 112 en geef duidelijk door waar je bent. Probeer alleen zelf te helpen als je dat veilig kunt doen zonder jezelf in gevaar te brengen. Een drenkeling in het water kan door stress zich vastklampen aan de redder, dus het is belangrijk dat je je bewust bent van de risico’s die gepaard kunnen gaan met het helpen van anderen. Probeer, waar het kan, altijd iets drijvend mee te nemen zowel voor jezelf als de ander.

Noodseinen herkennen

Een SOS noodsein kun je herkennen aan het intervallen: 3x lang, 3x kort en weer 3x lang. Ook wapperende kleding of armen boven het hoofd of een fluitsignaal zijn tekenen van nood. Als je dit ziet, kijk dan goed rond of er hulp nodig is. Het water vormt een gemeenschap waar watersporters voor elkaar zorgen.

Basisregels bij nood op het water

• 112 bellen is op de meeste binnenwateren je beste optie
• KNRM app alleen nuttig op zee en grote wateren als IJsselmeer
• Bij noodgeval: locatie, situatie en aantal personen doorgeven
• Te water geraakt: kalm blijven, bij je vaartuig blijven als steun
• Anderen helpen: eerst hulpdiensten bellen, dan pas zelf helpen
• Drenkelingen horizontaal uit water halen
• Eigen veiligheid staat altijd voorop

Kanoën met een kind vraagt andere voorbereiding dan een tocht met volwassenen. Als ouder weet je maar al te goed hoe kort de aandachtsspanne van je kind kan zijn, en dat is bij een activiteit als kanoën niet anders. Kortere routes op rustig water, wat extra veiligheidsmaatregelen en een aantal speelse toevoegingen, maken de kano een leuke, toegankelijke speelplaats om het water te ontdekken.

1. Kies de juiste kano voor jullie team

Voor een tocht met een kind is een stabiele boot heel belangrijk en is het goed om van tevoren een keuze te maken of je voor een kano of een kajak wil gaan. Een open kano kan praktischer zijn dan een kajak omdat er meer ruimte is voor beweging en spullen. Voor kleinere kinderen die nog niet zelf kunnen peddelen is een 3-persoons kano ideaal. Oudere kinderen kunnen eventueel in een eigen eenpersoons kano, maar zorg dat ze altijd binnen handbereik blijven.

2. Veiligheid staat voorop bij kinderen

Zowel jij als je kind moeten een goed passend zwemvest of reddingsvest dragen, ongeacht waterdiepte of weersomstandigheden. Het verschil zit in wat er gebeurt als je onverwacht het water in gaat: een zwemvest geeft je drijfvermogen zodat je zelf naar de kant kunt zwemmen, maar je moet wel actief je hoofd boven water houden. Een reddingsvest draait je automatisch op je rug en houdt je gezicht vrij, ook als je bewusteloos raakt. Voor jonge kinderen zonder zwemdiploma is een reddingsvest daarom verplicht – zij hebben die extra zekerheid nodig omdat ze zichzelf nog niet kunnen redden. Oudere kinderen met een zwemdiploma kunnen bij rustig binnenwater volstaan met een zwemvest. Zorg altijd dat het vest goed aansluit: je mag maar twee vingers tussen band en lichaam kunnen houden. Ga met de kano niet het water op bij onweer, harde wind of dichte mist.

3. Begin met korte en rustige routes

Voor de eerste keer kanoën kies je een korte route op rustig water. Zo kan je kind wennen zonder oververmoeid te raken. Perfecte beginnerroutes zijn de Kromslootpark Ronde, Rondje Delfse Hout of het Pettebosk rondje. Deze routes bieden een veilige, rustige omgeving voor gezinnen die willen proeven aan het gevoel van kanoën in de natuur.

4. Leer samen de basisregels

Ook als je kind niet actief peddelt, neem de basisprincipes door. Leer wanneer ze rustig moeten zitten, hoe ze zich goed kunnen vasthouden (en waaraan) en hoe ze zich moeten gedragen als de kano kantelt. Dit vergroot het vertrouwen en de veiligheid. Oefen deze regels eventueel eerst thuis of op de kant.

5. Bescherm tegen weer en omstandigheden

Op het water is de zon feller en waait het vaak harder. Het is daarom belangrijk dat je een paar dingen niet vergeet wanneer je gaat kanoën. Bescherm je kind met zonnebrandcrème, een hoed en eventueel een zonnebril. Bij fris weer zorg je voor reservekleding in een waterdichte zak. Voor de voeten zijn (water)schoentjes heel fijn. Deze beschermen tegen scherpe voorwerpen en geven grip bij in- en uitstappen.

6. Houd kinderen betrokken bij de tocht

Laat je kind voor vertrek op de kaart meekijken en zelf een plek aanwijzen waar jullie gaan stoppen. Tijdens het varen kun je er een speurtocht van maken: wie ziet als eerste een meerkoet, een blauwe libel of een vissende reiger? Neem een klein waternet mee om bij een oeverstop waterdiertjes te scheppen, of gooi badeendjes in het water die ze met de peddel naar de kano moeten sturen. Plan halverwege een zwempauze op een veilige plek met een strandje, waar ze even af kunnen koelen en nieuwe energie kunnen opdoen voor de terugtocht.

Stel je voor. Het is ochtend. De zon kruipt net boven de horizon. Het water is zo glad als een spiegel. Er hangt een flard mist boven het riet. Je hoort alleen het zachte, ritmische geluid van jouw peddel. Plons. Plons. Meer niet.

Dacht jij dat je voor een échte wildsafari het vliegtuig naar Afrika moet pakken? Welnee! Onze eigen Nederlandse achtertuin zit vol met spectaculaire wilde dieren. Je spot ze het allerbest vanaf de waterlijn. Vanuit een kano. Want in een kano verplaats je je geruisloos. Je bent geen indringer, je wordt onderdeel van de natuur. Dieren schrikken niet van je. Hierdoor sta je ineens oog in oog met wild dat je vanaf de kant mist.

Dus pak je verrekijker en een waterdichte tas. Huur een kano en zoek een moooie route uit. Dan ben je helemaal klaar voor jouw eigen safari avontuur in Nederland. Ontdek hieronder de ultieme kano-hotspots in Nederland én hun bijzondere bewoners.

De Biesbosch: Het domein van de bever

Wil je het gevoel hebben dat je door een jungle vaart? Ga dan naar Nationaal Park De Biesbosch. Dit doolhof heeft smalle, kronkelige kreken en dichtbegroeide wilgenbossen. Grote motorboten lopen hier vast. Maar met jouw kano glijd je moeiteloos de diepe wildernis in.

Spot de bever. De Biesbosch is de absolute beverhotspot van ons land. Glijd tijdens de avondschemering geruisloos langs de kant. Misschien steekt er dan ineens een harig kopje boven water uit. Of peddel rustig naar een plek waar je verse knaagsporen ziet. Herken je die scherp afgeknaagde boomstronken? Dan zit je goed.

Kijk ook eens omhoog. Sinds een aantal jaar broedt de machtige zeearend in de Biesbosch. Het is de grootste roofvogel van Nederland, want deze vogel heeft een spanwijdte van wel twee meter! Ook de flitsende, felblauwe ijsvogel scheert hier regelmatig rakelings langs jouw kano.

In de Biesbosch heb je ruime keuze om een kano te huren. Ontdek ook 35 schitterende kanoroutes

De Weerribben-Wieden: Zoek de otter

In Overijssel vind je het grootste laagveenmoeras van Noordwest-Europa: Nationaal Park Weerribben-Wieden. Het water is hier op veel plekken glashelder. De rietlanden lijken wel eindeloos.

Spot jij een otter? Dit speelse waterzoogdier is helemaal terug in Nederland. In Nationaal Park Weerribben Wieden leven nu ruim 100 otters. Maar een otter spotten is niet eenvoudig. Otters zijn ontzettend schuw en slapen overdag tussen de rietkragen. Misschien ontdek je wel wat sporen van de otter; otterpoep, een looppad of een pootafdruk in de modder.

Kijk ook regelmatig eens over de rand van je kano. Soms zwemt er een ringslang voorbij met zijn kopje boven water. Geen paniek: deze slangen zijn ongevaarlijk voor mensen en prachtig om te zien.

In de Weerribben-Wieden heb je veel plekken om een kano te huren. Ontdek ook 41 schitterende kanoroutes

De Alde Feanen: Rust en reeën

Friesland staat bekend om zijn weidse meren. In Nationaal Park De Alde Feanen vind je juist een prachtig netwerk van moerasbossen en verborgen poelen. Dit is de perfecte plek voor kanoërs.

Spot reeën. In het bos schieten deze dieren vaak snel weg. Aan de waterkant zijn ze verrassend relaxed. Peddel in de ochtend langs de drassige weilanden en bosranden. Je ziet ze daar vaak in alle rust drinken.

Waar vis zwemt, cirkelen vogels. Spot de fuut, de aalscholver en de blauwe reiger terwijl ze jagen. Het gebied barst van de bijzondere vogels, er broeden ruim honderd soorten. Majestueuze ooievaars waden door het ondiepe water. De bruine kiekendief jaagt juist laag over het riet.

In Nationaal Park de Alde Feanen heb je diverse plekken om een kano te huren. Ontdek ook 30 schitterende kanoroutes

Tips voor jouw kano-safari:

Ga tijdens de 'gouden uren': Wilde dieren houden niet van de felle middagzon en drukte. Ga je rond zonsopgang of vlak voor zonsondergang op pad, dan heb je de meeste kans op succes, want de dieren zijn dan het meest actief.

Lees de sporen. Zie je een boomstam met een perfecte, geknaagde punt? Of een glijbaan van modder die het water in loopt? Dan ben je heel dicht bij een beverburcht. Leg je peddel stil en wacht rustig af.

Houd afstand: Kom niet te dichtbij. Respecteer de rust van de dieren. Zie je iets bewegen? Blijf stil liggen. Vaak komen ze dan uit nieuwsgierigheid zélf dichterbij.

Nederland is vanaf het water zóveel mooier, wilder en spannender. Huur dit weekend nog een kano. Stop je telefoon in je tas en geniet van de natuur. Ervaar de rust en de wildernis van eigen bodem.

Een kanoroute uitkiezen die bij je ervaring past, voorkomt dat je uitgeput raakt of problemen krijgt bij slecht weer. Door eerlijk naar je vaardigheden te kijken en routes te kiezen binnen je niveau, houd je kanoën leuk en veilig. De meeste routes op de website geven een tijdsindicatie, gebaseerd op een gemiddelde snelheid van 3 km/u zonder pauzes. Jouw gemiddelde snelheid in de kano hangt af van je ervaringsniveau.

Beginners starten kort en rustig

Voor wie weinig ervaring heeft met kanoën, zijn routes van 3 tot 5 km een goed startpunt. Deze duren ongeveer 1 tot 1,5 uur en laten je wennen aan de peddeltechniek en het sturen in een kano. Kies rustige wateren zoals kleine meren, zodat wind je minder hindert.

De Weerribben-Wieden biedt perfecte beginnerroutes op beschut water, zoals de Binnenhaven van Ossenzijl. Ook het Lage Bergse Bos Rondje in Rotterdam geeft een veilige eerste ervaring tussen de bomen door, weg van drukke grote wateren.

Gevorderden kiezen meer uitdaging

Met wat ervaring kun je routes van 5 tot 15 km aan, wat neerkomt op 2 tot 4 uur varen. Deze afstand geeft je tijd om in het ritme te komen en meer van de omgeving te zien en wat meer variatie tegen te komen in het landschap.

Voor deze categorie bieden routes zoals de Biesbosche Beverronde, Ronde over de Dommel of de Alde Feanen Toertocht elk hun eigen charme. Van de wildernis van de Biesbosch tot stedelijke omgevingen, deze routes bieden je meer afwisselingen en vragen wat meer van je fitheid en vaardigheden.

Ervaren kanoërs gaan voor het avontuur

Ervaren kanoërs die langere tijd op het water willen, kunnen routes van 15 km of meer aan. Deze vragen een goede techniek en uithoudingsvermogen, maar geven je de kans om echt een avontuur te beleven.

Uitdagende routes zoals de Grote Alde Feanen - Wikelslân Ronde, Grand Tour rond Giethoorn of de Sloterplas tot Grachten dagtocht nemen je mee door diverse landschappen met de uitdaging die ervaren kanoërs zoeken. Zorg ervoor dat je je goed voorbereid op zo’n kanotocht en van tevoren een duidelijk hebt wat je allemaal het best mee kunt nemen voor het kanoën.

Checklist voor een veilige kanotocht

• Controleer vooraf het weer en eventuele stroming, want onverwachte wind maakt kanotochten zwaarder dan gepland.
• Pas je kleding en bescherming aan, aan de weersomstandigheden.
• Draag altijd een passend zwemvest, ongeacht je ervaring.
• Plan rustmomenten en neem voldoende water en snacks mee, vooral bij langere tochten.
• Kijk op Ophetwater.nl voor routes die bij jouw niveau passen.

Onweer is het grootste gevaar voor alle watersporters. Water geleidt elektriciteit perfect en een blikseminslag kan dodelijk zijn tot 100 meter afstand. Leer de signalen herkennen en weet wat je moet doen voor en tijdens een onweersbui.

Voor vertrek altijd de wolken controleren

Kijk naar de lucht voordat je het water opgaat. Onweerswolken zie je van kilometers afstand aankomen. Een onweerswolk (cumulonimbuswolk) is donkergrijs tot zwart en torenhoog - soms tot 15 kilometer hoog. De top heeft vaak een aanbeeldvorm (zo’n ijzerblok bij een smid) die horizontaal uitspreidt. Kleine puffy witte wolkjes zijn onschuldig, maar zodra wolken donker worden en torenvormig groeien, wordt het gevaarlijk. Gebruik de buienradar om te checken of er onweer in aantocht is. Meteorologen kunnen het nooit helemaal perfect voorspellen, want buien kunnen uren eerder komen dan verwacht. Bij de minste onweersdreiging blijf je thuis. Onweer kan plotseling opkomen en je hebt op het water geen bescherming.

Tijdens het varen opletten op waarschuwingssignalen

Op het water let je continu op veranderingen in de lucht. Donkere wolken die snel groeien zijn het eerste teken. Wind die plotseling toeneemt of draait kan betekenen dat er een bui aankomt. Bij deze omstandigheden is het verstandig om niet te ver van de oevers te varen, zodat je snel kunt reageren op plotse veranderingen. Bij twijfel is het altijd beter om van het water af te gaan. Het is immers beter om een gevaarlijke situatie te voorkomen dan het risico te nemen op het water.

Onmiddellijk van het water af bij de eerste tekenen

Zodra je onweer hoort of ziet, ga je zo snel mogelijk naar de dichtstbijzijnde oever. Elke seconde telt. Water is een uitstekende geleider en een blikseminslag kan je nog raken op 100 meter afstand van de inslagplek. Eenmaal aan land zoek je dekking in een stevig gebouw of auto met gesloten dak. Ga nooit onder bomen staan - bliksem kan zijtakken tot 400 meter ver wegslingeren. Heb je alleen open terrein, ga dan gehurkt zitten met je voeten tegen elkaar en blijf laag. Na de laatste donderslag wacht je nog 30 minuten voordat je weer het water opgaat. Onweer kan terugkeren en je wilt geen risico nemen.

Waarom is onweer zo gevaarlijk op water

Op het water ben je vaak het hoogste punt in de omgeving, vooral op open water. Bliksem zoekt altijd de kortste weg naar de grond. Of je nu op je sloep, in je kano of op je sup bent, je bent een perfect geleider zonder enige bescherming. De elektrische stroom verspreidt zich door het water en kan je nog raken als de bliksem meters verderop inslaat. Zelfs als je overleeft, kan onweer hartstilstand, bewusteloosheid en blijvende zenuwschade veroorzaken.

Wat je moet weten over onweer en watersport

• Voor vertrek de lucht en buienradar controleren
• Donkere torenvormige wolken betekenen gevaar
• Eerste tekenen van onweer betekenen onmiddellijk naar de kant
• Nooit schuilen onder bomen langs het water
• 30 minuten na laatste donderslag wachten voor terugkeer